Lenen

Laatst bijgewerkt op: 16-8-2012

Verschillende financiële instellingen verleiden u met droombeelden die u met geleend geld snel kunt realiseren. Instellingen moeten zich aan bepaalde regels houden voor zij u een contract voor een lening laten tekenen.

Rood staan

Rood staan betekent dat u negatief staat op uw bankrekening. Er zijn twee vormen van rood staan:

1. Zonder afspraak; De meeste banken laten rood staan zonder afspraak toe tot een bedrag van maximaal zo'n duizend euro. Komt u daarbovenuit dan voert uw bank geen betaalopdrachten meer uit. Ook automatische incasso's worden dan niet meer uitgevoerd.
2. Met afspraak; U kunt met uw bank afspreken dat u tot een hoger bedrag rood mag staan. De voorwaarden hangen vooral af van uw inkomen. Des te hoger uw inkomen, des te makkelijker kunt u rood staan. U moet de roodstand regelmatig inlopen, bijvoorbeeld eens in de drie maanden moet u een positief saldo hebben.

Rood staan is een dure aangelegenheid. De rente is vaak hoger dan wanneer u een persoonlijke lening afsluit. Daar staat tegenover dat u deze rente alleen betaalt over de periode dat u rood staat. Als u tijdelijk een klein bedrag rood staat op uw betaalrekening dan wordt dit alweer opgeheven of verminderd op het moment dat uw inkomen gestort wordt. Als u een groot negatief saldo heeft waar u niet snel vanaf kunt komen, dan is het waarschijnlijk voordeliger om daarvoor apart een persoonlijke lening af te sluiten.

Persoonlijke lening

Een persoonlijke lening, is een lening zonder onderpand. Omdat de risico's voor de bank in dit geval hoger zijn dan bij een lening met onderpand - zoals een hypotheek, waarbij het huis als onderpand geldt - is de rente ook veel hoger. De hoogte van de lening is meestal afhankelijk van uw inkomen of het gezinsinkomen. De rente mag niet hoger zijn dan het percentage dat wordt genoemd in de Wet op het Consumentenkrediet. De rente wordt vaak 'kredietvergoeding' genoemd en is niet aftrekbaar van de belasting. U betaalt al gauw meer dan acht tot tien procent rente per jaar.

Een persoonlijke lening kan een vast bedrag zijn dat u in een vaststaand aantal ermijnen aflost. Het kan echter ook in de vorm van een flexibel krediet, waarbij u kunt opnemen tot een maximum en aflossen tot de schuld en de rente voldaan zijn.

Hypotheken

Een hypotheek is niets anders dan een lening met een bijzonder kantje: u moet een huis in onderpand geven. U bent degene die hypotheek toelaat op uw huis, vandaar dat u de hypotheekgever heet en de bank hypotheeknemer. De looptijd van de hypotheek kan variëren van tien tot dertig jaar. Dertig jaar komt het meeste voor. Omdat u de hypotheeklening voor lange tijd aangaat, is het zaak goed op de voorwaarden te letten. Ook bij het aangaan van een hypotheek kunt u onderhandelen. De concurrentie is groot. Zo betaalt u vaak 1 tot 1,5 procent afsluitingskosten. Via onderhandelen kunt u die vaak wegpoetsen. Ook kunt u nogal eens een rente bedingen die 0,1 of 0,2 procent lager ligt.

Rente
In die dertig jaar kan de rente voor hypotheken enorm wisselen. Vaak kunt u bij het afsluiten van een hypotheek kiezen voor een rentevaste periode. De rente staat nooit voor de volle looptijd vast. Een rentevaste periode kan lopen van één tot wel twintig jaar. Het meeste komt een rentevaste periode van vijf jaar voor. Hoe langer uw rentevaste periode, hoe hoger uw vaste hypotheekrente. Als uw rentevaste periode afloopt, kunt u opnieuw een rentevasteperiode afspreken. U gaat dan wel de rente betalen die op dat moment geldt voor nieuwe hypotheken.

Oversluiten
Is de rente voor nieuwe hypotheken lager dan u voor uw hypotheek betaalt, dan lijkt het aantrekkelijk om uw hypotheek om te zetten naar een hypotheek met die lagere rente. Dat heet oversluiten. "Lijkt", want er zitten vaak zoveel kosten aan dat het zelden echt aantrekkelijk is. Zo moet u opnieuw afsluitkosten betalen en notariskosten, al gauw duizenden euro's. En in iedere hypotheekakte staat een boetebeding. Als u de hypotheek oversluit, moet u de hypotheekbank als boete de rente betalen die zij missen tot het moment dat uw rentevaste periode afloopt. Die boete plus de kosten zijn vrijwel altijd hoger dan uw voordeel. Het enige voordeel is dat u een lange rentevaste periode kunt afspreken tegen een lage rente. U gokt er dan op dat de rente binnenkort gaat stijgen.

Kredietinformatiebureau

Als u iets op krediet wilt kopen of een lening wilt sluiten, wil uw tegenpartij natuurlijk wel weten waar hij aan begint. Daarom bestaan er kredietinformatiebureaus. Een kredietinformatiebureau verzamelt gegevens over uw leningen en kredieten. Zij stellen deze beschikbaar aan bedrijven die u een lening of krediet willen geven. De kredietinformatiebureaus moeten daarbij scherp voldoen aan de Wet Bescherming Persoonsgegevens. Daarin staan niet alleen plichten voor de bedrijven maar ook uw rechten.

Bureau Krediet Registratie
Bij het Bureau Krediet Registratie (BKR) in Tiel kunnen alleen bedrijven zich aansluiten. Zoals (hypotheek-) banken, postorderbedrijven, telefoonproviders (alleen abonnementen), semi- overheidsinstellingen zoals de Informatiebeheergroep (IB- groep).

Het BKR verzamelt alleen informatie over leningen en kredieten die zij van de aangesloten bedrijven krijgt. Het BKR weet niets over uw inkomen, woon- of energiekosten of uw gezinssituatie. Het BKR registreert welke kredieten u heeft lopen en welke u de afgelopen vijf jaar heeft beëindigd. Hypotheken registreert het BKR pas als er problemen zijn. Het BKR verzamelt gegevens, het BKR spreekt geen beoordeling uit en geeft al helemaal geen advies of u een lening/krediet waard bent. Dat beoordeelt het bedrijf waar u uw aanvraag heeft lopen.

De aangesloten bedrijven moeten informatie over u opvragen voordat zij u een lening/krediet geven. Een eventuele achterstand krijgen zij dan ook te horen. Dit kan meespelen in het besluit of u de lening/krediet krijgt maar dat hoeft niet. Veel mensen denken dat er iets aan de hand is als zij bekend zijn bij het BKR. Maar dat is niet zo. Alleen als er iets aan de hand is, noteert het BKR naast uw gewone gegevens een achterstandsmelding. Heeft u een betalingsachterstand van 2- 3 maanden dan moet het bedrijf dat melden. Bij hypotheken moet de hypotheekgever een achterstand melden na 120 dagen, zeg maar 4 maanden. De achterstand blijft bij het BKR geregistreerd staan tot 5 jaar nadat de lening/krediet is afgelost, eventueel met vertraging.

De BKR score
Bedrijven kunnen uw BKR score opvragen. Daarmee geeft het BKR aan of u een hoog of laag risico bent voor de bank. De bank kan dit alleen vragen tegelijk met een overzicht van uw gegevens. De bank gebruikt deze score om mede te bepalen of u niet teveel hooi op uw vork neemt. U kunt ook zelf uw score opvragen. Dit doet u door bij een willekeurige bank een formulier in te vullen en uw legitimatie te laten zien. Om uw privacy te beschermen kan dit niet via de telefoon of email. U kunt ook in Tiel langsgaan. Maak dan wel even tevoren een afspraak, zodat uw gegevens al klaar liggen. U kunt tevens opvragen aan wie het BKR de afgelopen 12 maanden uw score heeft laten zien. Als uw gegevens niet kloppen, kunt u ze laten verbeteren bij het bedrijf dat de onjuiste gegevens heeft gegeven aan het BKR. Het BKR wijzigt op uw verzoek geen gegevens, alleen op verzoek van het bedrijf.

Komt u er met het bedrijf niet uit, schakel dan de geschillencommissie BKR in.

Klachten over financiële instellingen

Alle financiële dienstverleners zijn per 1 april 2007 wettelijk verplicht om zich aan te sluiten bij het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid). Hiermee weten consumenten zeker dat een klacht over financiële dienstverlening niet aan dovemansoren is gericht. Het kifid is tot stand gekomen dankzij samenwerking tussen de brancheverenigingen in de financiële dienstverlening, consumentenorganisaties en de financiële toezichthouder van de overheid. Het bestuur van het Kifid bestaat uit een onafhankelijke voorzitter en leden die de oprichters vertegenwoordigen.

Heeft u een klacht over uw bank of een andere financiële dienstverlener? Meld uw klacht bij De Ombudsman via het Online Klachtenportaal. Om uw probleem zelf op te lossen, gebruik ons: Stappenplan Klacht over financiële dienstverlener

Toezichthouders: AFM en DNB

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) wordt ook wel ´de financiële waakhond´genoemd. De AFM houdt toezicht op het gedrag van iedereen die actief is op de markt van sparen, lenen, beleggen en verzekeren. De AFM let er ook op dat u juist wordt voorgelicht. De AFM ziet er op toe dat reclames niet misleidend zijn en mensen de juiste informatie over een product geven. Daarnaast bekijkt de AFM of de financiele bijsluiter, die verplicht is bij elk product, begrijpbaar en voldoende informatief is. De AFM heeft een geheimhoudingsplicht en mag daarom niets zeggen over de betrouwbaarheid van bedrijven. Wel geeft de AFM waarschuwingen aan bedrijven die zich niet aan de regels houden. Deze bedrijven komen op een waarschuwingslijst, die consumenten kunnen inzien. Daarnaast houdt de AFM openbare registers bij van bedrijven die vergunningen verkregen hebben.

Via het Meldpunt Financiele Markten kunt u een klacht over een bedrijf of financieel product kenbaar maken aan de AFM.

De Nederlandse Bank (DNB) houdt, zoals dat heet, prudentieel toezicht. Zij ziet er op toe dat de financiële instellingen kunnen voldoen aan hun financiële verplichtingen. De DNB kijkt naar de bedrijfseconomische aspecten van financiële instellingen en ondernemingen. DNB kan vergunningen uitgeven aan financiële instellingen en kan deze vergunningen ook weer intrekken wanneer deze instellingen hun verplichtingen niet nakomen. DNB ziet met dit systeem toe op de betrouwbaarheid van financiële instellingen, zodat consumenten met en gerust hart hun financiën kunnen beheren en daarvoor producten kunnen afnemen op de financiële markt.